Çin Başbakanı Li Çiang, ABD’nin artan tarifeleriyle küresel ticaret dengelerini kendi lehine değiştirme girişimlerine karşı en büyük ticaret ortağı Güneydoğu Asya Uluslar Birliği’ne (ASEAN) ortak çıkarları birlikte savunma çağrısı yaptı. Pekin yönetimi, korumacı politikaların Asya ekonomilerini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunararaktadır. Bu hamle, Çin’in bölgesel liderlik iddiasını güçlendirme ve çok taraflı ticaret sistemini korumaya yönelik stratejik bir adım olarak yorumlanıyor. Uzmanlara göre, Pekin’in hedefi ABD’nin tek taraflı önlemlerine karşı ASEAN ile daha sıkı bir ekonomik blok oluşturmak. Böylece iki taraf da dış ticaret yollarını çeşitlendirip riskleri azaltabilecek.
Çin ile ASEAN arasındaki ticaret hacmi 2023 yılında 6,4 trilyon yuan (yaklaşık 911 milyar dolar) seviyesine ulaşarak tarihi rekor kırdı. Bu rakam, Çin’in toplam dış ticaretinin yaklaşık yüzde 15’ini oluşturuyor. Pekin, bölgedeki altyapı yatırımlarını da hızlandırarak Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında demir yolları, limanlar ve 5G şebekeleri inşa ediyor. Ancak ABD’nin Çin menşeli ürünlere uyguladığı ek gümrük vergileri ve ihracat kontrolleri, bu büyümeyi sekteye uğratma riski taşıyor. ASEAN ülkeleri de benzer korumacı önlemlerle karşı karşıya kaldıkça, iki tarafın ortak strateji geliştirmesi kaçınılmaz hâle geldi.
Li Çiang’ın vurguladığı “ortak çıkar” kavramı, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik bir anlam taşıyor. Güney Çin Denizi’ndeki anlaşmazlıklar gibi hassas konular, ticaretin önünde engel oluşturmamalı; aksine iş birliği için katalizör olmalı. Çin, ASEAN ile serbest ticaret anlaşmasını üçüncü kez yükseltmeyi ve bölgesel kapsamlı ekonomik ortaklık (RCEP) hükümlerini daha etkin uygulamayı hedefliyor. Ayrıca, ortak para birimi swap anlaşmaları ve yerel para kullanımıyla ABD dolarına bağımlılığı azaltma stratejisi gündemde. Bu adımlar, Asya’nın kendi içinde daha dayanıklı bir ekosistem kurmasına yardımcı olacak.
ABD’nin Inflation Reduction Act ve CHIPS Act gibi yasaları, Asya’daki tedarik zincirlerini doğrudan etkiliyor. Çin, bu yasaların “ekonomik korumacılık” olarak nitelendirerek ASEAN ülkelerini ortak bir karşı duruş için cesaretlendiriyor. Pekin yönetimi, teknoloji transferi kısıtlamalarına karşı ortak Ar-Ge fonları kurulmasını ve bölgesel patent ofisinin genişletilmesini öneriyor. Ayrıca, karbon vergisi gibi yeşil dönüşüm önlemlerinin Asya ülkelerine adil uygulanması için çok taraflı bir mekanizma oluşturulması gündemde. Bu sayede Çin, hem kendi sanayisini koruyor hem de ASEAN’ı kendi saflarına çekmeye çalışıyor.
Kısa vadede Çin-ASEAN yakınlaşması, ABD’nin bölgedeki ticaret politikalarına karşı dengeleyici bir blok oluşturabilir. Orta vadede, ortak dijital para ve entegre lojistik ağları sayesinde Asya içi ticaret maliyetleri yüzde 15-20 düşebilir. Uzmanlar, bu iş birliğinin küresel güç dengesini değiştirebileceğini, ancak Çin’in baskın rolünün ASEAN içindeki çekinceleri artırabileceğini vurguluyor. Bu nedenle, Pekin’in “kazan-kazan” retoriğini somut politikalarla desteklemesi ve şeffaf yönetişim ilkelerini benimsemesi büyük önem taşıyor. Aksi hâlde, ortak çıkar savunması, yeni bir kutuplaşmanın fitilini ateşleyebilir.
undefined
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder