Dünyanın en büyük demir cevheri ithalatçısı konumundaki Çin, bu stratejik hammaddenin arz güvenliğini sağlamak için Brezilya merkezli madencilik devi Vale gibi büyük üreticilere tamamen bağımlı durumda. Vale’nin üst düzey yöneticilerinden gelen açıklamalar, Pekin yönetiminin alternatif kaynak arayışlarına rağmen mevcut tedarikçilerini kolayca terk edemeyeceğini ortaya koyuyor. Çin’in yıllık 1 milyar tona yaklaşan çelik üretimi, yüksek kaliteli demir cevheri olmadan sürdürülemez; bu durum da ülkeyi ithalatçılarla karşılıklı bir bağımlılık ilişkisine hapseder. Uzmanlara göre, bu dinamik küresel demir cevheri fiyatlarını ve denizyolu navlunlarını doğrudan etkileyerek madencilik sektörünün en önemli kırılma noktalarından biri haline geliyor.
Demir cevheri, çelik üretiminin temel girdisi olarak inşaat, otomotiv ve makine sanayilerinin can damarıdır. Çin’deki devasa altyapı projeleri ve konut sektörü, yüksek tenorlu (demir oranı yüksek) cevher talebini sürekli canlı tutuyor. Ülke içi rezervler düşük tenorlü ve işletme maliyetleri yüksek olduğundan, madencilik şirketleri daha az demir içerikli yerel kaynakları ekonomik olarak kullanamıyor. Bu nedenle Brezilya ve Avustralya’dan gelen deniz yoluyla taşınan cevher, Çinli çelik üreticilerinin kalite-maliyet dengesini koruyabilmesi için kritik önem taşıyor. Pekin’in son yıllarda Afrika’da yaptığı yatırımlar bile kısa vadede bu bağımlılığı azaltmaya yetmeyecek düzeyde.
Vale’nin pazar stratejisi, bu karşılıklı bağımlılığı derinleştirmek üzerine kurulu. Şirket, Çin’deki limanlara yakın öğütme ve harmanlama tesisleri kurarak, müşterisinin ihtiyaç duyduğu özel cevher karışımlarını yerinde üretiyor. Bu yatırımlar hem Çinli alıcıların lojistik maliyetlerini düşürüyor hem de Vale’nin pazar payını korumasını sağlıyayor. Brezilyalı şirketin ayrıca Çinli çelik üreticileriyle uzun vadeli “take-or-pay” sözleşmeleri imzalaması, fiyat dalgalanmalarına karşı bir sigorta görevi görüyor. Sonuçta Çin, alternatif tedarikçilere yönelmek istese bile mevcut altyapı ve kalite standartları nedeniyle bu geçişi hızla gerçekleştiremiyor.
Küresel enerji dönüşümü ve çevresel düzenlemeler, bu bağımlılık ilişkisini daha da karmaşık hale getiriyor. Çin’in 2060 yılına kadar karbon nötr olma taahhüdü, yüksek kaliteli demir cevherine olan talebi artırıyor çünkü daha düşük emisyonla çelik üretmek mümkün oluyor. Vale’nin düşük emisyon profilli ürün gamı bu nedenle Çin’in yeşil çelik stratejisiyle uyumlu hale geliyor. Öte yandan, Avustralya’daki arz riskleri ve Brezilya’daki üretim kesintileri, Çin’in tedarikçi çeşitliliği arayışını hızlandırıyor. Ancak uzmanlar, yeni demir cevheri projelerinin devreye girmesinin en az 5-7 yıl alacağını ve bu süre zarfında Çin’in mevcut üreticilere bağımlılığının artarak süreceğini öngörüyor.
Önümüzdeki on yılda Çin ile büyük demir cevheri üreticileri arasındaki karşılıklı bağımlılık daha da derinleşecek. Madencilik analiz firmaları, küresel demir cevheri talebinin 2035’e kadar yıllık ortalama %2,5 büyüyerek 2,8 milyar tona ulaşacağını tahmin ediyor; bu büyümenin üçte ikisinden fazlası Çin kaynaklı olacak. Vale, bu büyümeyi yakalamak için Brezilya’daki kapasite artırımı ve karbon ayak izi düşürme projelerine 2027’ye kadar 6 milyar dolar yatırım planlıyor. Çin ise bu süreçte hem fiyat istikrarı hem de arz güvenliği için üreticilerle stratejik ortaklıklar kurmaya devam edecek. Sonuç olarak, iki taraf da birbirine muhtaç olduğunu bildiğinden bu karşılıklı bağımlılık, küresel demir cevheri piyasasının temel yapısal özelliği olarak kalacak.
undefined
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder